accessiBe i UserWay to dwie najczęściej spotykane nakładki dostępności (overlay) w sklepach Shopify. Obie reklamują się jako szybkie rozwiązanie zgodności z WCAG: jedno kliknięcie, skrypt na stronie i gotowe. Problem polega na tym, że nakładka dokłada do strony warstwę JavaScript, ale nie zmienia kodu źródłowego motywu, a to właśnie kod źródłowy ogląda audytor, czytnik ekranu i organ nadzoru rynku. Ten artykuł wyjaśnia, czym różni się skaner kodu od nakładki, dlaczego ta różnica ma znaczenie prawne w Polsce po wejściu w życie ustawy z 26 kwietnia 2024 r., i jak wygląda migracja z accessiBe lub UserWay na podejście oparte o poprawki w samym motywie.
Nakładka (accessiBe, UserWay, EqualWeb, AudioEye) ładuje na stronie skrypt JavaScript, który wstrzykuje do DOM-u pływający widżet z przełącznikami: kontrast, wielkość fontu, animacje, kursor. Niektóre nakładki próbują dodatkowo "naprawiać" stronę w czasie wykonania: dogenerowują atrybuty alt, dorzucają role ARIA na podstawie heurystyk. Wszystko to dzieje się dopiero w przeglądarce odwiedzającego, po wykonaniu skryptu.
Skaner kodu działa odwrotnie. Analizuje to, co serwer dostarcza pod adresem URL: pliki Liquid, CSS i HTML motywu, zanim jakikolwiek widżet zdąży się załadować. Naruszenia, które znajduje, są naruszeniami w samym motywie, a poprawki zapisuje się w plikach motywu, a nie w ustawieniach pływającego panelu.
To rozróżnienie nie jest kosmetyczne. Audyt zgodności, czytnik ekranu i postępowanie nadzoru rynku patrzą na kod źródłowy. Jeśli naprawiasz tylko warstwę nakładki, podstawa oceny pozostaje niezmieniona.
Ustawa z dnia 26 kwietnia 2024 r. o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług (Dz.U. 2024 poz. 731) transponuje do polskiego porządku prawnego dyrektywę (UE) 2019/882, czyli European Accessibility Act. Obowiązuje od 28 czerwca 2025 r. Sklepy internetowe wchodzą w jej zakres jako "usługi handlu elektronicznego" (definicja w art. 5 pkt 32), do których stosuje się wymagania z art. 18.
Wyłączenia z zakresu stosowania określa art. 4. Najważniejsze dotyczy mikroprzedsiębiorstwa, czyli przedsiębiorcy zatrudniającego poniżej 10 osób ORAZ osiągającego roczny obrót lub sumę bilansową nieprzekraczające 2 mln EUR. Oba warunki muszą być spełnione łącznie, więc sklep z ośmioma pracownikami i obrotem 3 mln EUR podlega ustawie w pełnym zakresie.
Podstawą oceny technicznej jest harmonizowana norma EN 301 549, która odwołuje się do WCAG 2.1 AA. Nadzór rynku prowadzą Prezes Zarządu PFRON i właściwe organy nadzoru rynku. Kary pieniężne sięgają 10-krotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, nie więcej niż 10% obrotu (art. 73 ustawy z 2024 r.).
Kluczowy wniosek: w razie skargi organ nadzoru zbada to, co dostarcza serwer, a nie warstwę dorysowaną przez skrypt nakładki. Pełną listę wymagań i sposób ich weryfikacji opisaliśmy w artykule o ustawie o zapewnianiu dostępności dla Shopify.
W styczniu 2025 r. amerykańska Federal Trade Commission ogłosiła ugodę z firmą accessiBe Inc. accessiBe zgodziła się zapłacić 1 milion USD i zaprzestać twierdzeń marketingowych sugerujących, że produkt sam w sobie zapewnia zgodność z WCAG lub z amerykańskim ADA.
To realny fakt po stronie regulatora, nie opinia branżowa. Z perspektywy polskiego sprzedawcy płynie z niego jedna praktyczna lekcja: marketing nakładek wyprzedza ich rzeczywistą skuteczność, a nakładka nie zwalnia operatora strony z obowiązku zapewnienia zgodności w kodzie źródłowym. Polska Fundacja Widzialni, podmiot monitorujący dostępność cyfrową, od lat odradza stosowanie nakładek jako mechanizmu zgodności z WCAG, wskazując, że nie zmieniają one kodu źródłowego strony i mogą wręcz utrudniać korzystanie z czytników ekranu; jej stanowisko jest dostępne na widzialni.org.
Argumenty prawne i techniczne przeciwko nakładkom, wraz z odniesieniem do sprawy Robles v. Domino's, rozwinęliśmy w osobnym tekście o nakładkach dostępności a polskim prawie.
AccessifyAI nie jest nakładką. Nie wstrzykuje pływającego widżetu i nie dokłada warstwy do strony. Zamiast tego:
- Skanuje stronę z zewnątrz, jak każdy audytor, i identyfikuje naruszenia widoczne dla skanera, czyli dla audytu, czytnika ekranu i organu nadzoru.
- Proponuje poprawki bezpośrednio w plikach Liquid i CSS motywu Shopify. Każdą poprawkę oglądasz jako konkretną zmianę w kodzie, zanim ją zastosujesz.
- Pomaga znaleźć i usunąć bariery w samym motywie, więc po wdrożeniu zmiany przeżywają blokowanie skryptów i są obecne w kodzie źródłowym, który ogląda audyt.
Ważne zastrzeżenie, którego nie składa żadna nakładka: AccessifyAI sam nie gwarantuje zgodności prawnej i nigdy nie nazwie sklepu "zgodnym z prawem". Zgodność wynika z faktycznego usunięcia barier w kodzie i z udokumentowania tego procesu, a nie z zainstalowania jakiegokolwiek narzędzia, naszego czy cudzego. To narzędzie skraca audyt i naprawę, a decyzję o akceptacji każdej zmiany podejmuje człowiek.
Jeśli masz już zainstalowaną nakładkę, kolejność działań jest następująca.
Uruchom skan kodu źródłowego, niezależny od nakładki. Raport pokaże naruszenia widoczne dla skanera, czyli te, które realnie zbada audyt i organ nadzoru. Dobry punkt startu to darmowy skan strony głównej, który nie wymaga instalacji niczego w sklepie.
Każde naruszenie z raportu adresuje się w pliku Liquid lub CSS motywu, a nie przez ustawienia nakładki. W pierwszej kolejności warto usunąć trzy najczęstsze błędy: brakujące teksty alternatywne, brakujące etykiety pól formularzy i zbyt niski kontrast tekstu. Jeśli pracujesz na popularnym motywie, pomocny będzie nasz przewodnik po zgodności motywu Dawn z WCAG.
Po naprawie naruszeń w kodzie źródłowym nakładkę można odinstalować. Sklep zachowuje zgodność wynikającą z poprawek w motywie i dodatkowo odzyskuje punkty wydajności utracone na skrypcie nakładki oraz oszczędza miesięczną opłatę abonamentową, której konkretną wysokość określa cennik danego dostawcy.
Ustawa z 2024 r. wymaga, by usługodawca podał do publicznej wiadomości informacje o tym, w jaki sposób usługa spełnia wymagania dostępności. Wzór i miejsce publikacji opisaliśmy w artykule o deklaracji dostępności sklepu Shopify. Opublikowana deklaracja, nawet jeśli dokumentuje trwające prace, świadczy o dobrej wierze i zmniejsza ryzyko eskalacji w razie skargi.
AccessifyAI ma darmowy plan na start i plany płatne dla większych potrzeb. Aktualne ceny i zakres każdego planu znajdziesz w Shopify App Store. Skan strony głównej możesz uruchomić bez instalacji i bez podawania danych karty.
Możesz, ale nakładka po naprawie naruszeń w kodzie przestaje wnosić wartość zgodności, a nadal dokłada skrypt i opłatę abonamentową. Po wdrożeniu poprawek w motywie większość sklepów decyduje się odinstalować nakładkę. Funkcje typu przełącznik kontrastu są dostępne natywnie w przeglądarce i systemie operacyjnym.
Skaner kodu i nakładka patrzą na różne rzeczy. Nakładka raportuje stan po wstrzyknięciu własnej warstwy, a skaner kodu raportuje stan kodu źródłowego, czyli to, co zbada audyt i organ nadzoru. Dlatego niezależny skan kodu jest pierwszym krokiem przy migracji.
Nie. AccessifyAI skanuje sklep, proponuje poprawki w kodzie motywu, które oglądasz przed zastosowaniem, i pomaga usunąć bariery. Sam nie gwarantuje zgodności prawnej. Zgodność wynika z faktycznego usunięcia barier i udokumentowania tego procesu, a decyzję o każdej zmianie podejmuje człowiek.
Nie. Nakładka nie zmienia kodu źródłowego, który jest podstawą oceny. W razie skargi organ nadzoru zbada kod strony, a nie warstwę dorysowaną przez skrypt. Realnym sygnałem regulacyjnym jest styczniowa 2025 r. ugoda FTC z accessiBe na 1 milion USD za twierdzenia o "zgodności".
Mikroprzedsiębiorstwo (poniżej 10 zatrudnionych ORAZ obrót lub suma bilansowa do 2 mln EUR, oba warunki łącznie) jest wyłączone na podstawie art. 4 ustawy z 2024 r. Jeśli przekraczasz którykolwiek z progów zatrudnienia lub finansowy w sposób, który wyklucza status mikroprzedsiębiorstwa, podlegasz ustawie. Szczegóły terminów i sankcji opisaliśmy w tekście o terminach i karach EAA w Polsce.
Alternatywą dla accessiBe i UserWay na Shopify nie jest "lepsza nakładka", tylko inny model pracy: skaner, który czyta kod źródłowy motywu, i poprawki zapisywane w samych plikach, a nie w pływającym widżecie. Ta różnica decyduje o tym, co zobaczy audyt i organ nadzoru rynku, ponieważ nakładka nie zmienia podstawy oceny, a poprawka w kodzie tak. AccessifyAI skanuje, proponuje zmiany do akceptacji i pomaga usunąć bariery, choć sam nie gwarantuje zgodności prawnej. Najrozsądniejsza ścieżka migracji to niezależny skan kodu, naprawa naruszeń w motywie, publikacja deklaracji dostępności i dopiero potem odinstalowanie nakładki.