European Accessibility Act, czyli dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2019/882 z dnia 17 kwietnia 2019 r., weszła w życie 28 czerwca 2025 r. po sześcioletnim okresie przejściowym. W Polsce transpozycję stanowi ustawa z dnia 26 kwietnia 2024 r. o zapewnianiu dostępności niektórych produktów i usług (Dz.U. 2024 poz. 731). Polski sklep online prowadzony przez przedsiębiorcę powyżej progu mikroprzedsiębiorstwa (10 zatrudnionych lub 2 mln EUR obrotu) musi spełniać wymagania dostępności od 28 czerwca 2025 r., pod rygorem sankcji administracyjnych do 10-krotności przeciętnego wynagrodzenia, czyli realnie do około 80 000 PLN za naruszenie.
European Accessibility Act jest pierwszą horyzontalną dyrektywą Unii Europejskiej regulującą dostępność produktów i usług w sektorze prywatnym. Wcześniej istniały regulacje sektorowe (dyrektywa Web Accessibility Directive 2016/2102 dla podmiotów publicznych, prawo telekomunikacyjne dla operatorów), ale handel elektroniczny był poza ich zakresem.
EAA obejmuje pięć kategorii produktów (komputery, telefony, terminale płatnicze, urządzenia samoobsługowe, czytniki e-booków) i siedem kategorii usług (telefonia, audiowizualne usługi medialne, transport pasażerski, bankowość konsumencka, e-booki, handel elektroniczny, numer 112). Sklepy internetowe wchodzą w kategorię "handel elektroniczny", art. 2 ust. 2 lit. e dyrektywy.
Zakres "handlu elektronicznego" obejmuje, według art. 3 ust. 30 dyrektywy: "usługi świadczone na odległość, za pośrednictwem stron internetowych i usług na urządzeniach mobilnych, drogą elektroniczną i na indywidualne żądanie konsumenta, w celu zawarcia z konsumentem umowy". Sklep Shopify spełnia tę definicję w pełni.
Ustawa z 26 kwietnia 2024 r. o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze (Dz.U. 2024 poz. 731) implementuje EAA w polskim prawie krajowym. Według rekordu w bazie ELI Sejmu weszła w życie 28 czerwca 2025 r., czyli w dniu, od którego dyrektywa nakazuje stosowanie przepisów krajowych.
Najważniejsze przepisy, każdy sprawdzony w tekście ogłoszonym:
- Art. 3 ust. 2 pkt 6 obejmuje ustawą usługi handlu elektronicznego. Definicja tych usług jest w art. 5.
- Art. 4 pkt 1 wyłącza spod ustawy usługi mikroprzedsiębiorców. Mikroprzedsiębiorca według Prawa przedsiębiorców to firma zatrudniająca średniorocznie mniej niż 10 pracowników, której roczny obrót netto albo suma bilansowa nie przekroczyły 2 mln EUR.
- Art. 12 określa wymagania dostępności usług, a art. 18 dokłada dwa wymagania specyficzne dla handlu elektronicznego: informowanie o dostępności produktów lub usług, jeżeli podmiot zobowiązany takie informacje podał, oraz dostępność funkcji identyfikacji, bezpieczeństwa, płatności i podpisu elektronicznego.
- Art. 32 ust. 1 nakazuje przeprowadzić ocenę zgodności usługi, a art. 32 ust. 2 pkt 1 podać do publicznej wiadomości trzy informacje: o usłudze, niezbędne do korzystania z niej oraz o tym, w jaki sposób usługa spełnia wymagania dostępności. To ten ostatni punkt nazywa się potocznie deklaracją dostępności. Nie jest to art. 14, który dotyczy audiowizualnych usług medialnych.
- Art. 21 ogranicza wymagania do zakresu, w jakim ich spełnienie nie wymaga zasadniczej zmiany podstawowych właściwości usługi i nie stanowi nieproporcjonalnego obciążenia, ocenianego według kryteriów kosztowych z ust. 3.
- Art. 73 zawiera katalog kar pieniężnych. Nie art. 56, który dotyczy decyzji w sprawie produktów.
Dla usług handlu elektronicznego organem nadzoru rynku jest minister właściwy do spraw informatyzacji (art. 38 ust. 3 pkt 2). Nie PFRON. Prezes Zarządu PFRON jest częścią systemu nadzoru rynku (art. 38 ust. 2 pkt 1) i monitoruje jego funkcjonowanie (art. 39), ale organem właściwym dla sklepu internetowego jest minister. Dla porównania: dla usług telekomunikacyjnych i czytników e-booków właściwy jest Prezes UKE, a dla bankowości detalicznej Rzecznik Finansowy.
Ustawa nie czyni Rzecznika Praw Obywatelskich ani Prezesa UOKiK organami nadzoru w tym systemie. Artykuły 51 do 56 dotyczą postępowań i decyzji w sprawie produktów, a art. 49 samej procedury kontroli, czyli obecności kontrolowanego przy czynnościach.
Fundacja Widzialni jest jednym z polskich podmiotów monitorujących dostępność cyfrową i publikuje raporty o stanie dostępności polskich serwisów. Aktualne stanowiska i raporty są dostępne na widzialni.org i bywają wykorzystywane jako materiał pomocniczy w postępowaniach nadzoru rynku.
Postępowanie organu nadzoru wszczyna się:
- Z urzędu, na podstawie monitoringu rynku
- Po skardze konsumenta
- Po zgłoszeniu od organizacji monitorującej
Spodziewana sekwencja w postępowaniu nadzoru rynku to wezwanie do usunięcia naruszeń w wyznaczonym terminie, a dopiero potem sankcja administracyjna przy braku reakcji. Skonsolidowany publiczny rejestr już wydanych sankcji nie jest na dzień publikacji tego artykułu dostępny, więc konkretne kwoty krążące w mediach branżowych wymagają weryfikacji u źródła.
Sankcje administracyjne to nie jedyne ryzyko finansowe. Polski sprzedawca naraża się na cztery linie odpowiedzialności:
Usługodawcy dotyczy art. 73 ust. 1 pkt 2. Karze podlega ten, kto między innymi nie zapewnia spełniania wymagań dostępności usług z art. 12 do 19 albo nie wykonał obowiązku oceny zgodności z art. 32 ust. 1.
Wysokość: do dziesięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa GUS, jednak nie więcej niż 10 procent obrotu osiągniętego w roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary. Ten drugi limit jest w obiegu pomijany, a dla małej firmy zwykle to on wyznacza realną kwotę. Wartość przeciętnego wynagrodzenia zmienia się, więc dzisiejszy pułap trzeba podstawić z aktualnego komunikatu GUS.
Konsument, któremu odmówiono dostępu do usługi, może wystąpić z roszczeniem o naprawienie szkody na podstawie art. 415 Kodeksu cywilnego (czyn niedozwolony) lub art. 471 Kodeksu cywilnego (nienależyte wykonanie umowy). Wysokość zasądzanego zadośćuczynienia zależy od okoliczności sprawy i jest ustalana indywidualnie przez sąd.
Ustawa z dnia 17 grudnia 2009 r. o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym (Dz.U. 2010 nr 7 poz. 44) umożliwia łączenie roszczeń konsumenckich co najmniej 10 osób. Skala pozwów zbiorowych na gruncie ustawy o zapewnianiu dostępności z 2024 r. jest dopiero kształtowana.
Ustawa przewiduje narzędzia publikacji informacji o naruszeniach. Praktyczne skutki reputacyjne zależą od profilu marki i kanałów, z których pochodzi ruch, więc oszacowanie utraty obrotu po publikacji wymaga danych z konkretnego sklepu.
Niemiecki Barrierefreiheitsstärkungsgesetz (BFSG, BGBl. 2021 I S. 2970) implementuje EAA równolegle i zaczął obowiązywać tego samego dnia. Niemiecki ustawowy pułap sankcji to 100 000 EUR za pojedyncze naruszenie (§ 37 BFSG). Skonsolidowany publiczny rejestr wydanych Bußgeldów na dzień publikacji tego artykułu nie istnieje również po stronie niemieckiej, więc krążące w branży kwoty wymagają potwierdzenia u właściwej landowej Marktüberwachungsbehörde.
Trzeba sprawdzić, czy firma przekracza próg mikroprzedsiębiorcy. Art. 4 pkt 1 wyłącza spod ustawy usługi mikroprzedsiębiorców, a więc firm zatrudniających średniorocznie mniej niż 10 pracowników, których roczny obrót netto albo suma bilansowa nie przekroczyły 2 mln EUR. Jeżeli mieścisz się w progu, tego obowiązku formalnie nie masz.
Bezpłatny skan AccessifyAI w Shopify App Store bada stronę główną sklepu i pierwsze dziesięć podstron pod kątem WCAG 2.2 AA. Generuje raport w PDF z mapowaniem do EN 301 549 i polskiej ustawy z 2024 r. Czas pierwszego skanu: 30 sekund.
Na całym świecie WebAIM Million konsekwentnie wskazuje cztery powtarzające się treffery na stronach głównych: niski kontrast tekstu, brakujące teksty alternatywne, puste lub źle powiązane etykiety pól formularzy, oraz puste albo zduplikowane teksty linków. WCAG 2.2 dokłada do tego minimalny rozmiar elementu klikalnego 24×24 piksele. Te pięć kategorii pokrywa zdecydowaną większość naruszeń wykrywanych przez automaty również w polskich sklepach Shopify, więc to one są pierwszą listą do zaadresowania.
Art. 14 ustawy z 2024 r. wymaga publikacji deklaracji dostępności na stronie internetowej. Powinna zawierać: wykaz treści niedostępnych z uzasadnieniem, alternatywy, mechanizm zgłaszania barier, dane kontaktowe PFRON. Deklarację dostępności w sklepie Shopify tworzy się jako stronę pod /pages/deklaracja-dostepnosci i podpina w stopce.
Opublikowanie deklaracji, nawet jeśli dokumentuje trwające prace, świadczy o dobrej wierze w razie skargi konsumenckiej.
Art. 11 ustawy z 2024 r. wymaga ciągłej zgodności, nie jednorazowego audytu. Fundacja Widzialni rekomenduje pełny ponowny audyt co kwartał oraz ponowny skan po każdej publikacji motywu i instalacji nowej aplikacji.
Shopify Inc. explicit wyłącza odpowiedzialność za zgodność WCAG w warunkach świadczenia usługi (Terms of Service, sekcja 4.5). Sprzedawca ponosi pełną odpowiedzialność za swój sklep.
Nakładki nie są rozwiązaniem prawnym. W styczniu 2025 r. amerykańska FTC opublikowała ugodę z firmą accessiBe, w której accessiBe zgodziła się zapłacić 1 milion USD i wycofać twierdzenia marketingowe sugerujące, że ich produkt "zapewnia zgodność z WCAG/ADA". To najlepszy publiczny dowód, że marketing nakładek wyprzedza ich rzeczywistą skuteczność. Organy nadzoru rynku w Polsce, podobnie jak w USA, badają kod źródłowy strony, nie warstwę wstrzykiwaną przez nakładkę.
Każda publikacja motywu, instalacja aplikacji, zmiana dostawcy płatności potencjalnie wprowadza nowe naruszenia. Audyt z marca 2025 r. nie chroni przed sankcją wymierzoną za naruszenie powstałe po nowej publikacji w lipcu 2025 r.
Art. 11 dotyczy konsumenckich urządzeń końcowych i nie ma tu nic do rzeczy, choć bywa w tym miejscu cytowany. Obowiązek, o który chodzi, jest w art. 32 ust. 2 pkt 3: usługodawca przechowuje informacje z pkt 1 i 2 przez cały okres, w którym usługa pozostaje w jego ofercie. Do tego pkt 7 nakazuje na żądanie Prezesa Zarządu PFRON lub właściwego organu nadzoru rynku udzielić w wyznaczonym terminie informacji koniecznych do wykazania zgodności usługi z wymaganiami dostępności.
Niedopełnienie tego drugiego obowiązku jest wprost wymienione w katalogu kar (art. 73 ust. 1 pkt 2 lit. b), podobnie jak przekazanie informacji nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd. Praktyczny wniosek: warto trzymać datowane raporty ze skanów, bo są dowodem, że ocena z art. 32 ust. 1 rzeczywiście się odbyła.
Tekst alternatywny musi zachować polskie znaki diakrytyczne. Czytniki ekranu działające w Polsce (głównie NVDA z syntezatorami głosu Ivona) odczytują "łopata" jako "łopata", a "lopata" jako "lopata", co dla niewidomego użytkownika jest niezrozumiałe.
Shopify Markets pozwala na sklep wielojęzyczny pod jedną domeną. W tym przypadku każda wersja językowa musi mieć poprawne <html lang>, a treść alt musi być w języku wersji. AccessifyAI obsługuje skanowanie wielowersjowe natywnie.
Polskie regulacje VAT (ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, Dz.U. 2004 nr 54 poz. 535) wymagają pewnych pól w fakturze. Te pola muszą być również dostępne wg WCAG. Shopify Checkout Extensibility, którego używa się do dodawania pól NIP i podobnych, wymaga osobnego audytu.
Pełne czasy wdrożenia zależą od stanu wyjściowego motywu, liczby zainstalowanych aplikacji i tego, czy sklep ma własnego programistę. Z ogólnej praktyki branżowej w sklepach Shopify orientacyjna pula prac w typowym przypadku obejmuje:
- skan i identyfikację naruszeń automatyzowalnych,
- naprawę krytycznych naruszeń poziomu A (teksty alt, etykiety, lang),
- naprawę pozostałych naruszeń poziomu AA (kontrast, fokus, klikalna powierzchnia),
- publikację deklaracji dostępności.
Wycena czasu dla konkretnego sklepu wymaga rozpoznania w narzędziu skanującym, bo różnica między czystym motywem domyślnym a mocno zmodyfikowanym shopem z kilkunastoma aplikacjami sięga rzędu wielkości.
Tak, jeśli kierujesz sprzedaż do polskich konsumentów. Art. 6 EAA i art. 3 ustawy z 2024 r. nie odsyłają do siedziby dostawcy. Decyduje kierowanie usługi do konsumenta na terytorium państwa członkowskiego. Amerykański sprzedawca prowadzący sklep z polską wersją językową i wysyłką do Polski podlega ustawie.
Mikroprzedsiębiorca (mniej niż 10 zatrudnionych ORAZ mniej niż 2 mln EUR obrotu) jest formalnie wyłączony z zakresu. Realnie, próg jest łatwy do przekroczenia: pierwszy etat dziewiątego pracownika i obrót powyżej 2 mln EUR w roku poprzednim sprawia, że firma przestaje być mikroprzedsiębiorstwem. Wdrożenie zgodności podczas okresu wyłączenia jest tańsze niż wdrożenie pod presją skargi konsumenckiej.
Skonsolidowanego, publicznego rejestru sankcji wydanych przez PFRON na podstawie ustawy z 2024 r. brak na dzień publikacji tego artykułu. Aktualny stan postępowań i ewentualne pierwsze rozstrzygnięcia można sprawdzić w komunikatach PFRON-u oraz w monitoringu Fundacji Widzialni.
Nie. Ustawa nie wymaga zewnętrznego audytu. Wymaga dokumentacji zgodności (art. 11). Dokumentację można sporządzić samodzielnie z pomocą narzędzi takich jak AccessifyAI, axe DevTools, Wave (WebAIM).
Tak, Fundacja Widzialni oferuje manualny audyt zgodności z WCAG. Aktualną wycenę najlepiej zebrać bezpośrednio od fundacji, bo zakres (liczba szablonów, wielojęzyczność, audyt z udziałem użytkowników) silnie wpływa na cenę. Audyt manualny wykrywa również kontekstowe naruszenia, których automat nie zastępuje (sens tekstu alt, jakość komunikatów błędów). AccessifyAI uzupełnia ten audyt po stronie automatyzowalnej, generując ujednolicone diffy poprawek dla naruszeń, które skaner widzi w kodzie źródłowym.
Nie. Ustawa z 2024 r. wprowadza wyłącznie odpowiedzialność administracyjną (sankcje PFRON), cywilną (roszczenia konsumenckie) i reputacyjną (publikacja na liście naruszycieli). Brak odpowiedzialności karnej.
Art. 31 ust. 2 dyrektywy EAA przewiduje rewizję dyrektywy w pięć lat po wejściu w życie, czyli w 2030 r. Możliwe są rozszerzenia zakresu (np. na usługi finansowe non-konsumenckie) i podwyższenia progów. Polska ustawa zostanie automatycznie znowelizowana w trybie transpozycji.
European Accessibility Act, przeniesiony do polskiego prawa ustawą z 26 kwietnia 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 731), nakłada na polskie sklepy online powyżej progu mikroprzedsiębiorstwa obowiązek spełniania WCAG 2.1 AA przez normę EN 301 549. Ustawowy pułap sankcji administracyjnych sięga 10-krotności przeciętnego wynagrodzenia, oczekiwana sekwencja postępowania to wezwanie z terminem przed wymierzeniem sankcji. Opublikowana deklaracja dostępności, nawet dokumentująca trwające prace, istotnie zmniejsza ryzyko eskalacji w razie skargi. Nakładki dostępności nie stanowią ochrony prawnej, co potwierdza m.in. styczniowa 2025 r. ugoda FTC z accessiBe na 1 milion USD.